Bevalling
Van eerste echo tot Bevalling
BEVALLING
LATENTE FASE
- 0-5 centimeter ontsluiting
- Rijping baarmoedermond
- Onregematige weeen
- Weeen nog goed op te vangen
ACTIEVE FASE
- 5-10 centimeter ontsluiting
- Regelmatige en krachtige weeen
- Veelal intensievere focus nodig
OVERGANGSFASE
- Overgang naar persfase
- Zeer intensieve weeen
- Toenemend drukgevoel
UITDRIJVING
- Volledige ontsluiting
- Persdrang
- Geboorte baby
NAGEBOORTE TIJDPERK
- Uitkloppen navelstreng
- Loslaten placenta
- Golden hour
- Hechten
- Nakijken baby
EEN GOEDE
VOORBEREIDING
In week 35–36 krijg je van ons uitgebreide informatie over de bevalling: wat je kunt verwachten, waar je kunt bevallen, wat je nodig hebt en wanneer je ons moet bellen. Zo ga je goed voorbereid de laatste fase in.
Je kunt je op verschillende manieren voorbereiden. Voor de één werkt een zwangerschapscursus prettig, voor de ander is een goed boek voldoende. Kies vooral wat bij jou past. Binnen onze regio – Geboortezorg Salland – worden regelmatig voorlichtingsavonden georganiseerd over bevallen, pijnstilling, borstvoeding en de kraamperiode. Je kunt deze online of op locatie volgen. De actuele data vind je hier.
Daarnaast kan het fijn zijn om je wensen of ideeën rondom de bevalling op papier te zetten in een geboortewens. Dit is absoluut niet verplicht, maar voor sommige mensen geeft het rust om bepaalde voorkeuren vooraf te benoemen. Heb je een geboortewens opgesteld? Mail deze dan gerust naar ons. We nemen hem tijdens de volgende controle samen met je door. Zo kunnen we eventuele vragen bespreken en zorgen dat we goed op de hoogte zijn van jouw wensen. Op zoek naar een handig format? Geboortezorg Salland heeft hiervoor een praktisch format ontwikkeld. Deze vind je hier.
PRAKTISCHE
VOORBEREIDING
Naast een goede mentale voorbereiding zijn er ook een aantal praktische zaken die handig zijn om alvast te regelen.
Vanaf 36 weken zwangerschap is het verstandig om je spullen klaar te zetten.
Bij 37 weken begint namelijk de periode waarin je kindjeieder moment geboren kan worden.
Voor zowel een thuis- als poliklinische bevalling en het kraambed vragen we je om het volgende alvast in orde te maken:
Verhoog je bed tot
80–85 cm hoogte
Gemeten van de grond tot de bovenkant van je matras. Dit kan met bedklossen (gratis verkrijgbaar via de thuiszorgwinkel) of met kratten.
Zorg voor een kraampakket
Soms krijg je deze van je zorgverzekeraar; zoniet, dan kun je er zelf eentje aanschaffen.
Zet een vluchttas
klaar
Met toiletspullen, T-shirts of nachthemden, ondergoed, ochtendjas, sloffen, kleertjes voor de baby (rompertje, truitje, pakje, jasje, mutsje en een omslagdoek).
Leg je ziekenhuispas, Verzekeringspapieren, zwangerschapskaart en de maxi-cosi klaar
Ook als je van plan bent thuis te bevallen, is het fijn als deze spullen klaarstaan in geval van onverwachte overplaatsing.
Zorg voor twee
metalen kruiken
Hiermee kunnen we kleertjes en doeken voor de baby opwarmen. Na de bevalling gebruik je ze om de baby warm te houden.
Maak een fototoestel of
je telefoon klaar
Als je foto’s wenst tijdens of vlak na de bevalling.
Zet ’s nachts de
buitenverlichting aan
Zodat we bij een thuisbevalling makkelijk kunnen zien waar we moeten zijn.
Zorg voor voldoende brandstof in de auto
Zorg dat de auto voldoende brandstof heeft zodat je indien nodig kunt vertrekken naar het ziekenhuis. In de winter kan een deken over de voorruit handig zijn om krabben te voorkomen.
WELKE EXTRA’S ZIJN NODIG
ALS JE THUIS WILT BEVALLEN?
Een po of ondersteek
(gratis via thuiszorgwinkel)
Twee schone emmers en
twee vuilniszakken
Voldoende licht in de slaapkamer,
zodat we goed kunnen werken
Wil je alles overzichtelijk bij elkaar hebben?
Op www.deverloskundige.nl/checklist-overzicht vind je een handige checklist.
Zowel voor een thuisbevalling als voor een ziekenhuisbevalling.
Heb je vragen over wat je precies nodig hebt of hoe je dit kunt regelen?
Stel ze gerust tijdens je controle, we denken graag met je mee.
DE BEVALLING
Hoe weet je dat de bevalling begonnen is? Een bevalling begint meestal met weeën, maar kan ook starten met gebroken vliezen.
- Weeën: bij 9 van de 10 vrouwen begint de bevalling met weeën die steeds regelmatiger, krachtiger en pijnlijker worden.
- Gebroken vliezen: bij 1 op de 10 vrouwen breken eerst de vliezen. Soms beginnen de weeën snel daarna, maar het kan ook wat langer duren.
Je lichaam kan zich al dagen of weken van tevoren voorbereiden. Denk aan het verliezen van de slijmprop of het voelen van voorweeën. Die voorweeën zijn nog niet pijnlijk en komen onregelmatig, maar het zijn wel tekenen dat je lichaam zich klaarmaakt.
HET VERLOOP
Geen enkele bevalling is hetzelfde. Elke geboorte is uniek, en van tevoren is niet te voorspellen hoe jouw bevalling precies zal verlopen. De bevalling van je eerste kindje is vaak anders dan die van een volgende. Toch kan het heel prettig zijn om te weten wat je ongeveer kunt verwachten. Daarom leggen we je hieronder stap voor stap uit hoe een bevalling meestal verloopt, in vijf fases. Zo kun je samen met je partner beter voorbereid aan dit bijzondere moment beginnen.
DE VIJF FASES
VAN EEN BEVALLING
De latente fase: de voorbereidende fase
In deze eerste fase begint je lichaam zich rustig voor te bereiden op de geboorte. Je baarmoedermond wordt zacht, korter en komt meer naar voren te liggen. Dit noemen we ‘verweken, verstrijken en centreren’. Je kunt weeën voelen die onregelmatig zijn, van wisselende sterkte. Soms heb je het gevoel dat er iets gebeurt, maar is het nog niet duidelijk of de bevalling echt is begonnen. Bij een eerste kindje kan deze fase best lang duren – soms wel tien uur of meer. Dit kan pittig zijn, maar het helpt je lichaam om in de juiste flow te komen. Merk je dat je weeën sterker en regelmatiger worden? Dan kan dit het begin zijn van de volgende fase.
De actieve fase: de weeën worden krachtiger
Nu is er geen twijfel meer mogelijk: de bevalling is begonnen. Je weeën komen regelmatiger, duren langer en worden steeds krachtiger. Je hebt al je aandacht nodig om ze op te vangen. Samen met de latente fase vormt dit de ontsluitingsfase, waarin je baarmoedermond zich opent tot 10 centimeter. Hoe lang dit duurt, verschilt per bevalling. Hier is vaak ondersteuning fijn: iemand die je ademhaling begeleidt, je masseert of gewoon bij je blijft.
Overgangsfase: het kantelpunt richting persen
De overgangsfase is het moment tussen volledige ontsluiting en het begin van het persen. De weeën kunnen op hun hevigst zijn, maar het kan ook ineens rustiger worden, alsof het even stilvalt. Dat kan verwarrend voelen, maar het hoort erbij. Je lichaam neemt een korte adempauze voordat de persdrang begint. Deze fase vraagt vaak veel van je, zowel lichamelijk als mentaal. We zijn er voor je om je hier rustig doorheen te helpen.
Uitdrijvingsfase: de geboorte van je baby
Wanneer je volledige ontsluiting hebt, gaat je lichaam als vanzelf over op persen. Je voelt steeds meer druk en het wordt op een gegeven moment onmogelijk om dit tegen te houden, je móét meepersen. Dit noemen we ‘reflectoire persdrang’. Met elke wee duwt je lichaam de baby een stukje verder naar buiten. Bij een eerste kindje duurt dit gemiddeld één tot twee uur. Bij een volgende kindje gaat het vaak sneller. En dan… is daar eindelijk hét moment: de geboorte van jullie baby!
Nageboortetijdperk & het gouden uur: rust, hechting en herstel
Ook na de geboorte van je kindje is je lichaam nog even bezig. De placenta moet nog geboren worden. Dit gebeurt meestal binnen een half uur. Daarna breekt het gouden uur aan: een prachtig, rustig moment van huid-op-huidcontact, hechting en herstel. Je baby ligt bloot op jouw blote borst, zodat jullie elkaar goed kunnen voelen, ruiken en vasthouden. Dit bevordert niet alleen de band, maar helpt ook de borstvoeding op gang. Wij zorgen op de achtergrond voor de controles, zodat jullie volop van elkaar kunnen genieten.
Direct na de bevalling
Na de geboorte blijven wij nog ongeveer één à twee uur bij jullie. In die tijd controleren we of het goed gaat met jou en je baby. We voeren de eerste controles uit bij de baby, zoals het meten van temperatuur, ademhaling en kleur. De kraamverzorgster helpt je intussen op weg met de eerste (borst)voeding, douchen, de toiletgang en het verzorgen van je baby.
WAAR KAN IK BEVALLEN?
Thuis of in het ziekenhuis
Als de zwangerschap goed verloopt en er zijn geen medische complicaties, mag je zelf kiezen waar je wilt bevallen. Het meest belangrijke is, dat jij je veilig voelt!
Thuis bevallen is een veilige keuze op voorwaarde dat:
• De bevalling in week 37-42 van de zwangerschap plaatsvindt
• Het kind met het hoofd naar beneden ligt
• Het vruchtwater helder is
• Er geen verloskundige problemen te verwachten zijn
Wanneer de bevalling begint, komen we bij je thuis controleren hoe
het met jou en de baby gaat. Door middel van een inwendig en uitwendig onderzoek beoordelen we hoe ver de bevalling is gevorderd. We luisteren ook naar de harttonen van je baby. Als de bevalling ver genoeg is gevorderd, blijven we bij je. We bellen de kraamzorg om te assisteren bij de bevalling en zetten alles klaar. We controleren steeds hoe het met jou en de baby gaat.
Natuurlijk zijn we er ook om jou door het laatste moeilijke stuk heen te begeleiden. Probeer aan te geven hoe we dat het beste voor je kunnen doen. Na de geboorte blijven we 1 à 2 uur om te controleren hoe het gaat met jou en de baby. De kraamverzorgster blijft wat langer. Zij helpt met de verzorging en geeft uitleg over de voeding van de baby. Als je voor een thuisbevalling hebt gekozen, moet je er rekening mee houden, dat het tijdens de bevalling soms toch nodig blijkt om je voor specialistische hulp te verwijzen naar het ziekenhuis. Zo nodig bellen we dan een ambulance.
Ziekenhuisbevalling
Onder een poliklinische bevalling verstaan we een ziekenhuisbevalling zonder medische indicatie waarbij je door je eigen verloskundige wordt begeleid. Als je poliklinisch wil bevallen, komen we net zoals bij de thuisbevalling eerst bij jou thuis langs, om te controleren hoe het met jou en de baby gaat. Als de ontsluiting ver genoeg is gevorderd, nemen we contact op met het ziekenhuis. Afhankelijk van de situatie gaan wij direct met je mee of spreken we af om op een later tijdstip terug te komen. Vaak vragen zorgverzekeraars een eigen bijdrage voor een vrijwillige poliklinische bevalling. Informeer daar van tevoren naar bij de zorgverzekeraar.
Medische indicatie
Als je een medische indicatie hebt voor specialistische zorg bij de bevalling, zijn de gynaecoloog en/of de kinderarts eind- verantwoordelijk voor de zorg. Ook dan zullen we je zo goed mogelijk bijstaan. Afhankelijk van de situatie in de praktijk komen we langs in het ziekenhuis of blijven we totdat je bent bevallen. Een ziekenhuisbevalling op medische indicatie wordt door de zorgverzekeraar vergoed. Als je kiest om poliklinisch te gaan bevallen, dan kan dit in het Deventer Ziekenhuis of in het Gelre ziekenhuis in Apeldoorn. Wij werken met alle voorgenoemde ziekenhuizen samen en kunnen je dus op beide locaties begeleiden tijdens je bevalling. We bellen op het moment dat we besluiten om richting het ziekenhuis te gaan naar het ziekenhuis van eerste voorkeur om te inventariseren of zij plek hebben. Het kan voorkomen dat er geen plek is en dat we hierdoor naar een ander ziekenhuis moeten uitwijken, dit uiteraard altijd in overleg.
ZIEKENHUIZEN
Deventer Ziekenhuis:
Op de verloskamers van het Deventer Ziekenhuis vind je bevalling plaats in een kraamsuite. Een kraamsuite is een huiselijk ingerichte verloskamer. Er is een eigen badkamer met douche en toilet, een keukenblokje en een televisie op de kamer. Voor vaders is er de mogelijkheid om te overnachten. Wanneer de bevalling goed is verlopen kan je in de regel 2 tot 3 uur na de bevalling weer naar huis. De hulp die je van de kraamverzorgster in de eerste 2 uur na je bevalling krijgt, valt binnen de zorg van de bevalling. Mocht het door eventuele complicaties nog nodig zijn om langer in het ziekenhuis te verblijven, dan blijf je in principe op dezelfde kamer.
Gelre Ziekenhuis in Apeldoorn:
Het Gelre Ziekenhuis in Apeldoorn beschikt over diverse geboortesuites waar wij poliklinische bevallingen begeleiden. Deze suites zijn ingericht in een huiselijke sfeer. Er is een eigen badkamer met bad/ douche en toilet, een keukenblokje en een televisie op de kamer. Na de bevalling ga je na ongeveer 2-3 uur weer naar huis. De hulp die je van de kraamverzorgster in de eerste 2 uur na je bevalling krijgt, valt binnen de zorg van de bevalling. Mocht het door eventuele complicaties nog nodig zijn om langer in het ziekenhuis te verblijven, dan zal dat op een andere
VERHUUR TENS
Pijnverlichting met TENS tijdens de bevalling
Tijdens je bevalling is het fijn om te weten dat er verschillende manieren zijn om met de pijn om te gaan. Eén daarvan is TENS: een natuurlijke en veilige vorm van pijnverlichting die je zelf kunt toepassen.
Wat is TENS?
TENS staat voor Transcutane Elektrische Neuro Stimulatie. Het klinkt misschien ingewikkeld, maar het principe is eenvoudig: via kleine plakkers op je rug worden lichte elektrische stroompjes afgegeven. Deze stroompjes zorgen ervoor dat de pijnprikkels van de weeën minder goed worden doorgegeven aan je hersenen. Deze methode is gebaseerd op de Gate Control Theory van Melzack en Wall. Volgens deze theorie kun je pijn beïnvloeden door andere prikkels toe te dienen. De stroompjes die je via de TENS voelt, zorgen ervoor dat de pijn van de weeën naar de achtergrond verdwijnt. Het gevolg? De pijn wordt draaglijker en je kunt beter ontspannen tussen de weeën door.
HOE WERKT HET?
De plakkers worden op je onderrug geplaatst, op de plek waar ook de zenuwen binnenkomen die pijnsignalen van je buik en benen doorgeven. De elektrische prikkels blokkeren als het ware de pijnprikkels van de weeën. Bij rugweeën werkt dit extra goed, omdat de prikkels precies op de pijnlijke plek komen. TENS helpt je om de pijn beter aan te kunnen én geeft je een gevoel van controle. Veel vrouwen voelen zich rustiger en minder gespannen, waardoor de bevalling vaak soepeler verloopt.
Is TENS veilig?
Ja, de TENS is helemaal veilig voor jou én je baby.
Hoe effectief is TENS?
Uit onderzoek blijkt dat TENS bij meer dan 80% van de vrouwen effect heeft. Hoeveel verlichting je ervaart, verschilt per persoon: de één heeft er veel baat bij, de ander wat minder. Maar over het algemeen helpt het goed genoeg om beter met de pijn om te gaan.
Wil je TENS gebruiken?
Heb je interesse in het huren van een TENS-apparaat? Laat het ons weten! Vanaf 37–38 weken zwangerschap kun je de TENS ophalen of meekrijgen bij je controle op de praktijk. Ook als je in het ziekenhuis bevalt, kun je gebruikmaken van de TENS.
Kosten: €30 (huur)
De meeste kosten rondom de bevalling worden in Nederland vergoed door de basiszorgverzekering. Toch is het goed om te weten wanneer er eventueel een eigen bijdrage of extra kostenkunnen zijn, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Tip: check je zorgverzekering – soms wordt de TENS (deels) vergoed.
VERGOEDING
Thuisbevalling
Een bevalling bij jou thuis onder begeleiding van ons als verloskundigen wordt volledig vergoed door je basisverzekering. Hier zijn geen kosten aan verbonden.
Poliklinische bevalling (zonder medische indicatie)
Wil je graag in het ziekenhuis bevallen, maar is daar medisch gezien geen reden voor (dus puur op eigen keuze)? Dan heet dat een poliklinische bevalling.
• Je bevalt dan onder begeleiding van ons, je eigen verloskundige.
• Voor deze bevalling geldt vaak een eigen bijdrage.
• De hoogte daarvan verschilt per jaar en per
zorgverzekering. In 2026 is deze eigen bijdrage maximaal € 605,64.
• Heb je een aanvullende verzekering? Dan wordt deze
bijdrage soms (deels) vergoed. Check dit vooraf bij je zorgverzekeraar.
Bevalling in het ziekenhuis met medische indicatie
Beval je om medische redenen in het ziekenhuis, dan wordt dit volledig vergoed. Er is in dit geval geen eigen bijdrage.
TENS-apparaat
Wil je gebruikmaken van een TENS-apparaat voor natuurlijke pijnverlichting tijdens je bevalling?
• De huur van een TENS via onze praktijk kost €30.
• Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden (een deel van) dit bedrag. Vraag dit eventueel na bij je zorgverzekeraar.
WANNEER BEL JE ONS?
Als je ongerust bent of dringende vragen hebt mag je ons altijd bellen.
Voor niet dringende vragen kan dat iedere werkdag tussen 13.00 en 14.00 uur op 0571 275503
Voor alles over je bevalling of dringende vragen bel je op onze dienstlijn:
0571 276253
De belinstructies (voor je bevalling) bespreken we tevens mondeling tijdens je controle.
Weeën (eerste bevalling)
Als je anderhalf uur lang, regelmatige weeën hebt om de 3 tot 4 minuten die ongeveer 60 seconden aanhouden.
Weeën (al eens eerder bevallen)
Als je een uur lang regelmatige weeën hebt om de 5 minuten die 40 tot 60 seconden aanhouden.
Het breken van de vliezen / vruchtwaterverlies
Overdag altijd gelijk bellen. ’s Nachts bel je als het vruchtwater groen/bruin/geel van kleur is of als wij hebben aangegeven dat het hoofdje van de baby niet is ingedaald. Is het vruchtwater helder dan bel je de volgende ochtend rond 09.00 uur met het 06 nummer.
Bloedverlies
Tijdens de ontsluiting kan er wat bloed- en slijmverlies komen. Als dit meer is dan een menstruatie of als het maar door blijft stromen moet je bellen. Bij bloedverlies voor 37 weken of zonder dat je weeën hebt moet je altijd direct met ons bellen.
Minder bewegingen voelen
Als je minder bewegingen/leven voelt dan je gewend bent en je hier zorgen over hebt, mag je ons daarvoor altijd bellen.
Ongerustheid
Ben je ongerust of heb je een dringende vraag? Je mag ons altijd bellen.
Tekenen van de bevalling voor 37 weken
Als je voor 37 weken denkt dat je bevalling is begonnen (bijvoorbeeld door weeën, vruchtwaterverlies of bloedverlies) moet je ons altijd direct bellen.
Niet lekker voelen
Bel ons altijd als je last hebt van een combinatie van de volgende klachten:
– Hoofdpijn
– Wazig zien of lichtflitsen
– Een knellend gevoel of pijn boven in de bovenbuik (bandgevoel)
– Pijn tussen de schouderbladen
– Misselijkheid en braken
– Plotseling veel vocht vasthouden